Edirne’de Zamanla Yarış: Nehirler Şehri Tehdit Ediyor
Osmanlı’ya başkentlik yapmış, tarih ve kültür şehri Edirne, bir kez daha Balkanlar’dan gelen soğuk ve yağışlı havanın getirdiği sel riskiyle karşı karşıya. Komşu ülke Bulgaristan’daki aşırı yağışlar nedeniyle debileri rekor seviyelere ulaşan Tunca ve Meriç nehirleri, kentte kırmızı alarm verilmesine neden oldu. Yetkililer zamanla yarışırken, su seviyesinin kritik eşiği aşmasıyla birlikte risk altındaki mahallelerde tahliye işlemleri başlatıldı ve şehrin simgelerinden tarihi Tunca Köprüsü, güvenlik gerekçesiyle araç ve yaya trafiğine tamamen kapatıldı.
Kırmızı Alarm Nedir? Nehir Debilerindeki Son Durum
Devlet Su İşleri (DSİ) ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından yapılan ölçümlere göre, Tunca Nehri’nin debisi saniyede 300 metreküpü aşarak ‘kırmızı alarm’ seviyesine ulaştı. Bu seviye, nehir yatağının artık suyu taşıyamayacağı ve taşkınların an meselesi olduğu anlamına geliyor. Meriç Nehri’nin debisi ise bin metreküp/saniye sınırını zorlayarak ‘turuncu alarm’ seviyesinde seyrini sürdürüyor. İki nehrin birleştiği noktada oluşan basınç, özellikle alçak kotlarda bulunan yerleşim yerleri ve tarım arazileri için büyük bir tehdit oluşturuyor. Yetkililer, Bulgaristan’daki baraj kapaklarının durumu ve yağış rejimini anbean takip ederek olası senaryolara karşı hazırlıklarını en üst seviyede tutuyor.
Tahliyeler Başladı: Karaağaç Mahallesi’nde Tedirgin Bekleyiş
Taşkın riskinin en yüksek olduğu bölgelerin başında gelen ve yaklaşık 5 bin kişinin yaşadığı Karaağaç Mahallesi ile Değirmenyeni köyünde yaşayan vatandaşlar için tahliye kararı alındı. Edirne Valiliği koordinasyonunda hareket eden AFAD, belediye ve jandarma ekipleri, anonslar yaparak vatandaşları evlerini boşaltmaları yönünde uyardı. Özellikle yaşlı ve hasta vatandaşların tahliyesine öncelik verilirken, bölge sakinleri yanlarına alabildikleri birkaç parça eşya ile evlerini terk etmek zorunda kaldı. Tahliye edilen vatandaşlar, belediye tarafından hazırlanan misafirhanelere ve güvenli bölgelerdeki yurtlara yerleştiriliyor. Hayvanlarını geride bırakmak istemeyen besiciler için de özel alanlar oluşturuluyor. Bu süreçte, tarihi Tunca Köprüsü’nün kapatılması, Karaağaç Mahallesi’nin şehir merkeziyle olan bağlantısını büyük ölçüde kopardı. Ulaşım, askeri araçlar ve daha yüksekte bulunan alternatif güzergahlar üzerinden kontrollü bir şekilde sağlanıyor.
Geçmişten Günümüze Edirne ve Sel Gerçeği
Edirne’nin coğrafi konumu, onu tarih boyunca nehir taşkınlarına karşı savunmasız bırakmıştır. Özellikle kış ve ilkbahar aylarında Balkanlar’daki kar erimeleri ve ani yağışlar, Tunca ve Meriç nehirlerinin sık sık yataklarından taşmasına neden olmuştur. Geçmiş yıllarda yaşanan büyük taşkınlar, hem can hem de mal kayıplarına yol açmış, şehrin hafızasında derin izler bırakmıştır. Yapılan seddeler ve nehir yatağı temizleme çalışmaları, taşkınların etkisini bir miktar azaltmış olsa da, iklim değişikliğinin tetiklediği ekstrem hava olayları bu önlemlerin yetersiz kalabileceğini gösteriyor. Her taşkın, hem kentin altyapısı için bir test niteliği taşıyor hem de gelecekte alınması gereken daha kalıcı ve radikal önlemleri gündeme getiriyor.
Uzmanlar Uyarıyor: Sadece Bir Doğa Olayı Değil
Hidroloji ve iklim uzmanları, Edirne’de yaşananların sadece bir bölgesel yağış sorunu olmadığını, küresel iklim krizinin bir yansıması olduğunu vurguluyor. Uzmanlara göre, artan sıcaklıklar atmosferde daha fazla su buharı birikmesine, bu da ani ve şiddetli yağışların daha sık görülmesine neden oluyor. Nehir havzalarına yapılan kontrolsüz yapılaşma, dere yataklarının daraltılması ve ormansızlaşma gibi insan kaynaklı faktörler de taşkınların yıkıcı etkisini artırıyor. Edirne örneği, şehir planlaması ve afet yönetiminde doğa ile uyumlu, sürdürülebilir politikaların ne kadar hayati olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Vatandaşlar İçin Hayati Önlemler
Yetkililer, taşkın riski devam ettiği sürece vatandaşları dikkatli olmaları konusunda uyarıyor. İşte bu süreçte dikkat edilmesi gerekenler:
- Resmi kurumların (Valilik, AFAD, Belediye) yaptığı anons ve uyarılara harfiyen uyun.
- Nehir kenarlarından, köprülerden ve su basmış bölgelerden kesinlikle uzak durun.
- Evlerinizde elektrik ve doğalgaz vanalarını kapatarak güvenli bir yere geçin.
- Yanınıza acil durum çantası (su, gıda, fener, ilk yardım malzemeleri, önemli evraklar) almayı unutmayın.
- Tahliye kararı verilen bölgelerde ekiplere yardımcı olun ve panik yapmadan güvenli alanlara geçin.
Edirne’de önümüzdeki 48 saat kritik önem taşıyor. Gözler hem Bulgaristan’dan gelecek verilere hem de nehirlerin su seviyesine çevrilmiş durumda. Tüm ekipler, olası bir felaketi en az hasarla atlatmak için teyakkuz halinde bekleyişini sürdürüyor.