Kıbrıs’ta Ezber Bozan Dayanışma: Yeşil Hattı Aşan Aşılar
Siyasi gerilimlerin ve on yıllardır süren müzakerelerin gölgesinde kalan Kıbrıs adası, bu kez nadir görülen bir işbirliği ve insani dayanışma örneğine sahne oldu. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nde (GKRY) baş gösteren ve hayvan popülasyonu için ciddi bir tehdit oluşturan şap hastalığı salgınına karşı önemli bir adım attı. KKTC yönetimi, salgının kontrol altına alınmasına destek olmak amacıyla Rum kesimine 10 bin doz şap aşısı gönderdi. Bu gelişme, adadaki iki toplum arasında siyasi engellerin aşılabileceğini ve ortak tehditlere karşı birlikte hareket edilebileceğini gösteren sembolik bir jest olarak kayıtlara geçti.
Adanın Ortak Tehdidi: Şap Hastalığı Nedir ve Neden Önemlidir?
Şap hastalığı (Foot-and-Mouth Disease – FMD), sığır, manda, koyun, keçi ve domuz gibi çift tırnaklı hayvanlarda görülen, son derece bulaşıcı viral bir enfeksiyondur. Hayvanlarda yüksek ateşe, ağız ve tırnaklarda yaralara yol açarak ciddi verim kayıplarına ve hatta ölümlere neden olabilir. Hastalığın en endişe verici yönü ise hava yoluyla ve enfekte hayvanlarla temasla çok hızlı yayılabilmesidir. Bu durum, bir bölgede ortaya çıkan salgının kısa sürede geniş bir coğrafyaya yayılması riskini beraberinde getirir.
Kıbrıs gibi coğrafi olarak izole bir ada için şap salgını, sadece hayvancılık sektörünü değil, aynı zamanda genel ekonomiyi de tehdit eden bir unsurdur. Salgın, et ve süt üretiminde ciddi düşüşlere, hayvan ithalat ve ihracatının durmasına ve dolayısıyla milyonlarca euroluk ekonomik kayıplara yol açabilir. Bu nedenle, güneyde ortaya çıkan bir salgının kuzeyi, kuzeyde ortaya çıkan bir salgının ise güneyi etkilemesi kaçınılmazdır. Virüslerin siyasi sınırları tanımaması, adadaki iki yönetimi de ortak bir mücadele zemininde buluşmaya iten en temel faktör oldu.
İki Toplumlu Komitenin Başarısı: Yardım Eli Nasıl Uzandı?
KKTC’nin aşı desteği, Birleşmiş Milletler (BM) denetiminde faaliyet gösteren İki Toplumlu Teknik Komiteler mekanizması üzerinden hayata geçirildi. Özellikle İki Toplumlu Sağlık Komitesi, bu süreçte kilit bir rol oynadı. Güney Kıbrıs’taki salgın haberlerinin ardından harekete geçen KKTC’li yetkililer, Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın talimatıyla yardım teklifinde bulundu. Yapılan açıklamada, bu yardımın tamamen insani amaçlarla ve iyi komşuluk ilişkileri çerçevesinde yapıldığı vurgulandı. Cumhurbaşkanı Tatar, hastalığın tüm ada için bir tehdit oluşturduğunu ve bu tür konularda siyasetin bir kenara bırakılarak işbirliği yapılmasının önemini belirtti.
Teklifin Rum tarafınca olumlu karşılanmasının ardından, 10 bin doz aşı BM aracılığıyla Yeşil Hat üzerinden Güney Kıbrıs’taki yetkililere teslim edildi. Bu süreç, iki toplum arasındaki diyaloğun ve güven artırıcı önlemlerin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Teknik komitelerin, siyasi müzakerelerdeki durgunluğa rağmen, günlük yaşamı etkileyen pratik konularda somut sonuçlar üretebileceğinin en güncel örneği oldu.
Siyasetin Ötesinde Bir Adım: Güven Artırıcı Önlemlerin Önemi
Kıbrıs’ta iki toplum arasında bu tür işbirlikleri ilk kez yaşanmıyor. Geçmişte orman yangınlarıyla mücadele, suçluların iadesi ve COVID-19 pandemisi sırasında da benzeri diyalog ve yardım mekanizmaları devreye girmişti. Ancak her bir işbirliği adımı, adadaki çözüm umutlarını tazeleyen ve güvensizlik duvarlarını aşındıran bir gelişme olarak önemini koruyor.
Şap aşısı desteği, özellikle müzakere sürecinin durma noktasında olduğu bir dönemde gerçekleşmesiyle daha da anlamlı hale geliyor. Bu jest, liderler düzeyindeki siyasi anlaşmazlıkların, halkların ortak sorunlarına çözüm bulma iradesini engellememesi gerektiğini gösteriyor. Uzmanlar, bu tür “sağlık diplomasisi” veya “afet diplomasisi” adımlarının, iki toplum arasında empati kurulmasına ve gelecekteki daha kapsamlı siyasi çözümler için gerekli olan olumlu atmosferin yaratılmasına katkı sağladığını belirtiyor. Ortak bir düşmana karşı birlikte mücadele etme deneyimi, taraflar arasındaki “biz ve onlar” ayrımını zayıflatarak, “ortak ada, ortak gelecek” vizyonuna hizmet edebilir.
Gelecek İçin Bir Umut Işığı
Sonuç olarak, KKTC’nin GKRY’ye gönderdiği 10 bin dozluk şap aşısı, sadece bir veteriner sağlık desteği değil, aynı zamanda Kıbrıs’ın karmaşık siyasi denkleminde önemli bir insani ve diplomatik mesajdır. Bu adım, adadaki sorunların çözümünün sadece müzakere masalarında değil, aynı zamanda halkların ortak ihtiyaçları ve tehditleri etrafında kenetlenmesiyle de mümkün olabileceğini göstermektedir. Bu küçük ama anlamlı işbirliğinin, gelecekte daha büyük ve kalıcı barış adımlarına ilham vermesi, adadaki tüm tarafların ortak temennisidir.